RUDAWY - WYROBY WŁÓKIENNICZE
TEXTILIEN AUS DEM ERZGEBIRGE

Grupa 2/Gruppe 2:

Opiekun/Betreuer Anna Kaczmarek

Sprawozdanie:
W Niemczech i Polsce dostrzega się wyraźne różnice w produkcji wyrobów włókienniczych. W Polsce do dnia dzisiejszego zachowały się tradycyjne proste wyroby z różnych materiałów (na przykład makaty, zasłony, firanki, obrusy), w przeciwieństwie do rejonu Erzgebirge - tutaj przede wszystkim wyroby z drewna są bardzo popularne i typowe. W Erzgebirge tradycja tych wyrobów nie jest aż tak widoczna jak w Zakopanem. Zainteresowanie Niemców wyrobami włókienniczymi nie jest tak duże jak w Zakopanem, ponieważ najważniejszą rolę odgrywa moda nowoczesna.

Sachbericht:
In Deutschland und Polen gibt es sehr viele Unterschiede ind der Textilkunst. In Polen werden die alten Textiltraditionen aufrecht erhalten (z.B. Wandteppiche, Vorhänge/Gardinen und Tischdecken), wobei in Erzgebirge die Holzkunst im Vordergrund steht. Im Erzgebirge wird die altertümliche Textilkultur nicht mehr so gepflegt wie in Zakopane. Das Interesse der Menschen in Deutschland an der Textilkultur ist nicht so groß wie in Zakopane, deshalb stellt sich die moderne Mode in den Vordergrund.

WYWIAD
Z KORONKARKĄ Z
RUDAW

INTERVIEW
MIT EINER KLÖPPLERIN
AUS DEM ERZGEBIRGE



KORONKARSTWO

KLÖPPELN

1. Na czym polega Pani praca i co jest do niej potrzebne?
1. Worin besteht das und was ist nötig zur Arbeit?

Całe urządzenie składa się z drewnianej podstawki i wałka z sianem owiniętego materiałem. Praca polega na odpowiednim manewrowaniu nićmi zawiniętymi na specjalne "kołeczki". Nici można krzyżować, przekładać, zakręcać. Całość blokuje się za pomocą szpilek, na których trzyma się tworzony wyrób.

Das Ganze Werkzeug besteht aus einer hölzernen Grundlage und einem runden Objekt mir eingewickelten Stoff. Die Arbeit beruht auf entsprechenden Bewegungen, die mit Pflöcken auf denen Fäden aufgewickelt sind vericktet werden. Diese Fäden kann man kreuzen und zudrehen. Und die ganze Sache blockiert man mit Hilfe von einigen Nadeln.

2. Skąd pochodzi klöppeln?
2. Woher kommt das Klöppeln?

Z Flandrii, a więc są to tereny dzisiej Belgii, Holandii. Legenda mówi, że do Erzgebirge przybyła pewna biedna, bezdomna kobieta i została przygarnięta. To ona jako pierwsza w okolicy zaczęła wyrabiać koronki za pomocą tego urządzenia. Kobietą, która rozpropagowała KLöPPELN była Barbara Uthmann. Szybko rozpowszechniło się to w całym regionie.

Klöppeln kommt aus Belgien und den Niederlanden. Die Legende sprach, dass eines Tages eine arme Frau aus den Niederlanden ins Erzgebirge kam, weil sie einen Platz für sich gesucht hat. Sie wusste, wie man klöppelt und hat die anderen daran gelernt.

3. Jak długo wyrabia się takie koronki i czy to jest trudne?
3. Wie lange macht man das? Ist das schwer?

Czas wyrobu zależy od stopnia komplikacji tworzonego wzoru. Są trzy podstawowe wzory, z których korzysta się przy tworzeniu koronek. Dla początkującego jest to na pewno trudne, jednak w miarę upływu czasu dochodzi się do wprawy i staje się to łatwe. Szkic także ułatwia pracę.

Wie lange man das macht hängt von der Schwierigkeit des Musters ab. Es gibt drei grundlegende Muster. Für Anfänger ist es schwer, aber wenn man das oft macht ist es nicht mehr schwer. Die Skizze macht die Arbeit leichter.

4. Kto wykonywał koronki, wyłącznie kobiety?
4. Wer hat geklöppelt? Nur Frauen?

Nie. To była praca dla wszystkich. Tak samo dla mężczyzn, jak i dla kobiet. Często to było zalecane, jeżeli ktoś "nie miał co robić z rękami". Praca na tej maszynie wymaga wytrwałości, cierpliwości i dobrego wzorku.
Nein, diese Arbeit war für alle - für Männer und für Frauen. Dies war für die Leute, die nicht wussten, was sie mit ihren Händen tun sollten. Die Arbeit mit diesem Werkzeug erforderte viel Zeit, viel Geduld und ein gutes Geschick. Diese Arbeit ist ermüdend macht aber viel Spass.

5. Czy robienie koronek na tym urządzeniu jest bardzo powszechne?
5. Ist Klöppeln noch populär? Wie viele Leute machen das?

Niestety nie. Ja zajmuję się tym w wolnym czasie, to jest moje hobby. Kiedyś to była praca przynosząca zyski, ale teraz to się zmieniło. Oczywiście w naszym regionie są jeszcze panie, które robią koronki zawodowo i z tego się utrzymują. Praca ta jest męcząca, jednak efekty wynagradzają zmęczenie.

Leider nicht. Ich mache das in der Freizeit, das ist mein Hobby. Früher war das sehr gut bezahlte Arbeit, aber jetzt nicht mehr. Natürlich gibt es aber noch Frauen im Erzgebirge, die das machen und davon leben. Diese Arbeit ist ermüdend, macht aber viel Spass.


6. Jakie rzeczy można zrobić przy pomocy tego urządzenia?
6. Welche Sachen kann mit Klöppeln machen?

Praktycznie wszystko. Najlepsi potrafią robić portrety, postacie, zwierzęta, a nawet suknie ślubnie.

Fast alles! Die besten können Portraits, bunte Bilder, Tiere und sogar die Hochtzeitskleidung machen.

Dziękujemy Pani za rozmowę! Do widzenia!
Danke für die nette Unterhaltung! Auf Wiedersehen!

PRACA
NASZEJ GRUPY

UNSERE
ARBEITSPROJEKTE

 
Ubiór górnika z Rudaw:

Używane kolory: czarny, biały, złoty
Ubranie:
- czarny kapelusz
- biała bluza ze złotymi guzikami i czarne naramienniki
- czarna spódnica
- białe spodnie
- czarne nakolanniki
- czarne buty
Używane przez członków związku górniczego

Erzgebirgsbergmannstracht:

Verwendete Farben: schwarz, weiß, gold

Kleidung:
- schwarzer Hut
- weiße Bluse mit goldenen Knöpfen und schwarzer Schulterstücken oder schwarze Bluse mit goldenen Knöpfen und weißen Schulterstücken
- schwarzer Rock
- weiße Hose
- schwarze Kniestrümpfe
- schwarze Schuhe
Wird von Mitgliedern der "Saigerhütlenknappschaft" getragen




1. Obrusy:
 
- typowe kolory: biały, złoty, niebieski, zielony
- wyszyte na nich różne wzory - zależne od pory roku
- kształty: od prostokątnych do okrągłych


1. Tischdecken:
- typische Farben: weiß, gold, blau, grün
- bestickt mit verschiedenen Mustern - abhängig von der Jahreszeit
- rechteckig bis elypsenförmig


2. Kokardy

- kolorowe wzory
- kolory: biały, niebieski, zielony, żółty, czerwony
- często przy wieńcach
- kształt zależny od pory roku

2. Schleifen:
- bunte Muster
- Farben: weiß, blau, grün, gold, rot
- oft an Kränzen verwendet
- Gestaltung ist abhängig von der Jahreszeit


 
3. Poduszki
- można stosować wszystkie podstawowe kolory
- używane jako ozdobniki do poduszek do siedzenia
- są wyszyte różnymi obrazkami

 
3. Kissen:
- fast alle Grundfarben können vertreten sein
- wird als Verzierung der Sitzgarnitur genutzt
- sind mit verschiedenen Bildern bestickt



4. Wisiorki z materiału:
- często wyszyte w formie jakiejś postaci i figury
- figury i postaci są związane z porami roku, np. kurczaki/zające - Wielkanoc
- używane jako dekoracja przy układaniu bukietów

4. Stoffanhänger:
- werden gleich in Form einer Figur gestickt
- den Figuren sind abhängig von der Jahreszeit z.B. Hühner/Hasen - Ostern
- wird als Dekoration von Sträußen genutzt